Біяграфія

Андрэй Ануфрыевіч Бембель нарадзіўся 30 кастрычніка 1905 года ў г.Вяліжы былой Віцебскай губерні (у той час - Расійская імперыя), у сям'і служачага павятовага казначэйства. Пачаў вучыцца ў 3-х класнай школе, пазней пераўтворанай у школу 2-й ступені, якую скончыў у 1922 годзе.

Паралельна пачаў вучыцца з 1919 года ў народнай мастацкай школе г.Вяліжа, у якой вялі заняткі прафесара і выпускнікі Імператарскай Акадэміі мастацтваў у Санкт-Пецярбургу/Петраградзе, якія з'ехалі ад рэвалюцыйных беспарадкаў і голаду ў правінцыю - скульптар М.А.Керзін і жывапісцы Г.Эндэ, В.В.Волкаў і М.В.Лебедзева. Андрэй Бембель наведваў гэтую школу да 1922 гг., навучаючыся лепцы і маляванню. У вольны ад вучобы час афармляў прафсаюзныя і камсамольскія клубы.

З 1924 па 1927 гг. А.Бембель працягваў вучыцца мастацтву скульптуры ў Віцебскім мастацкім тэхнікуме, паступіўшы адразу на другі курс.

З Віцебска да таго часу ўжо з'ехаў у Францыю Марк Шагал, які кіраваў тэхнікумам, на месца якога быў прызначаны добра знаёмы маладому скульптару па веліжскай школе Міхаіл Керзін.

Пасля Віцебскага тэхнікума А.Бембель паступіў на скульптурна-архітэктурнае аддзяленне Акадэміі мастацтваў у Ленінградзе (былая Імператарская Акадэмія мастацтваў), дзе яго настаўнікамі сталі выдатныя скульптары Мацвей Манізер (1891 – 1966), Аляксандр Мацвееў (1878 – 1961). (1859 – 1933), Усевалад Лішаў (1877 – 1960), Васіль Сіманаў (1879 – 1960) і Міхаіл Керзін (1883 – 1979), які пасля перыяду кіраўніцтва Віцебскім тэхнікумам зноў вярнуўся да выкладання ў Акадэміі.

У 1931 годзе пасля заканчэння вучобы ў Ленінградзе Андрэй Бембель пасяліўся ў Беларусі, спачатку ў Гомелі - родным горадзе яго жонкі і аднакурсніцы па скульптурным факультэце Вольгі Дзядок, а неўзабаве ў Мінску, дзе выйграў конкурс на афармленне інтэр'ераў Дома Урада БССР і ў 1932-1934 стварыў разам з групай памагатых манументальны цыкл скульптурных рэльефаў. За скульптурнае афармленне інтэр'ераў Дома ўрада і шэрага іншых значных аб'ектаў Мінска атрымаў званне заслужанага дзеяча мастацтваў Беларускай ССР (1939).

У 1941 годзе пасля нападу нацысцкай Германіі на СССР скульптар пайшоў на фронт. А.Бембель быў намеснікам камандзіра роты ў 6-м асобным інжынерным палку да канца 1943 г., калі быў выкліканы ў Маскву ў распараджэнне Беларускага штаба партызанскага руху ў шэрагу іншых дзеячаў культуры для стварэння твораў аб подзвігах супрацьстаяння ваеннаму нашэсцю і ўдзелу ў выставе. У выніку быў створаны адзін з самых яркіх твораў Андрэя Бембеля – партрэт лётчыка Мікалая Гастэлы (1943), які здзейсніў агністы таран у першыя дні вайны на подступах арміі вермахта да Мінска. Пасля гэтага А.Бембель вярнуўся да ваеннай службы і разам з групай Беларускага штаба партызанскага руху, якая ўдзельнічала ў наступальнай аперацыі «Баграціён», дайшоў 6-га ліпеня 1944 года да Мінска, дзе ў акупацыі з чэрвеня 1941 года былі яго жонка і двое дзяцей.

Пасля заканчэння вайны А.Бембель актыўна ўдзельнічаў у адраджэнні мастацкага жыцця Мінска і Беларусі. Ён стаў адным з арганізатараў і першых выкладчыкаў Мінскага мастацкага вучылішча (з 1947 года), а потым і Беларускага тэатральна-мастацкага інстытута (з 1953 года), дзе шмат гадоў узначальваў кафедру скульптуры, выхаваўшы некалькі пакаленняў скульптараў.

Мінская майстэрня Андрэя Бембеля была месцам навучання студэнтаў-скульптараў, пакуль будаваўся будынак з навучальнымі майстэрнямі для створанага ў 1953 годзе Беларускага тэатральна-мастацкага інстытута. Але і пасля гэтага студэнты на працягу многіх гадоў праходзілі ў майстэрні А.Бембеля практыку, удзельнічаючы ў манументальных праектах свайго настаўніка.

У 1955 годзе А.Бембель атрымаў званне Народнага мастака БССР, а ў 1962 годзе - званне прафесара.

Нягледзячы на ​​маштаб наступных адзін за адным буйных дзяржаўных скульптурна-архітэктурных праектаў, у якіх як скульптар-архітэктар удзельнічаў Андрэй Бембель, ім у пасляваенны перыяд быў створаны шэраг станковых работ - партрэтаў і кампазіцый, якія раскрываюць больш камерныя, лірычныя бакі яго таленту.

На працягу жыцця скульптар двойчы ўзначальваў Саюз мастакоў БССР (1950 – 1954, 1982 – 1986 гг.).

Памёр Андрэй Ануфрыевіч Бембель у Мінску 13 кастрычніка 1986 года, пахаваны на Усходніх могілках.

Фрагмент з дакументальнага фільма «Андрэй Бембель: Смерць, Перамога, Слава» (2009г., аўтар сцэнарыя - Таццяна Бембель, рэжысёр-пастаноўшчык - Андрэй Куціла).